काठमाडौ । मध्यपूर्वमा बढ्दो राजनीतिक तनाव मत्थर हुने संकेत देखिएसँगै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा उल्लेख्य गिरावट आएको छ। पछिल्लो समय इरान र अमेरिकाबीच कूटनीतिक संवादका सकारात्मक संकेतहरू देखा परेपछि विश्वबजारमा तेलको आपूर्ति सहज हुने अपेक्षाले मूल्य ओरालो लागेको हो।
शुक्रबारको कारोबारमा ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य प्रतिब्यारेल ९८ डलरको आसपासमा झरेको छ भने अमेरिकी वेस्ट टेक्सस इन्टरमिडिएटको मूल्य पनि घटेर प्रतिब्यारेल ९३ डलरको हाराहारीमा आइपुगेको छ।
विशेष गरी रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण मानिएको ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ मा लगाइएको नाकाबन्दी कूटनीतिक प्रयासबाट खुल्न सक्ने आशाले लगानीकर्ताहरूमा उत्साह जगाएको हो।
यसअघि मध्यपूर्वमा युद्ध चर्किएपछि कच्चा तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल १२० डलरसम्म पुग्ने प्रक्षेपण गरिएको थियो, जसले विश्वभर मुद्रास्फीति बढाउने डर पैदा गरेको थियो। तर हाल पाकिस्तान लगायतका देशहरूको मध्यस्थतामा इरान र अमेरिका वार्ताको टेबलमा फर्किने देखिएपछि बजारमा ‘वार प्रिमियम’ घटेको विश्लेषण गरिएको छ।
यसैबीच अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सीले पनि विश्वव्यापी रूपमा तेलको मागमा केही संकुचन आउन सक्ने प्रक्षेपण सार्वजनिक गरेको छ, जसले मूल्य घटाउन थप मद्दत पुर्याएको छ।
खाडी क्षेत्रका तेल उत्पादन गर्ने राष्ट्रहरूमा सुरक्षाको सुनिश्चितता बढ्दै जाँदा र ढुवानी मार्गहरू सुरक्षित हुने संकेत मिल्दा यसको प्रत्यक्ष लाभ विश्व अर्थव्यवस्थालाई पुग्ने देखिएको छ।
यद्यपि, बजार अझै पनि पूर्ण रूपमा स्थिर भइनसकेकाले कूटनीतिक परिणामहरू कस्तो आउँछन् भन्ने कुराले आगामी दिनमा तेलको मूल्य निर्धारण गर्ने विज्ञहरू बताउँछन्।
विश्वको झण्डै २० प्रतिशत तेल आपूर्ति हुने हर्मोज जलडमरूमा रहेको अवरोध हटाउने विषयमा छलफल अघि बढेको छ। हाल यो मार्गमा दुवै पक्षबाट अवरोध हुँदा ढुवानी ठप्प जस्तै थियो।
यद्यपि, अप्रिल २१ मा हालको युद्धविरामको म्याद सकिने भएकाले र इरानले आफ्ना सर्तहरू पूर्ण रूपमा सार्वजनिक नगरेकाले बजार विश्लेषकहरूले अझै केही समय सावधानी अपनाउनु पर्ने सुझाव दिएका छन्। यदि वार्ता सफल भएमा तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल ८० डलरको हाराहारीमा झर्न सक्ने प्रक्षेपण गरिएको छ।
