काठमाडाैं, ७ जेठ । इरानी वरिष्ठ अधिकारीहरूले भनेका छन् कि अमेरिकाले इरानको केही जम्मा सम्पत्तिहरू मुक्त गर्न उदारता देखाएको छ।
समाचारहरू भनिए अनुसार दुई देशहरू बीचको वार्ता जारी रहँदा अमेरिकाले लगभग २५ प्रतिशत जम्मा इरानी कोष ‘अन फ्रिज’ गर्न सक्छ।
वर्षौंसम्म, वासिङ्टनले लगाएको प्रतिबन्ध र बैंकिङ प्रतिबन्धका कारण इरानको अर्बौं डलरको पैसामा पहुँचयोग्य हुन सकेकाे थिएन। यसैबीच, एउटा प्रमुख प्रश्न उठिरहेको छ कि इरानको कति पैसा विदेशमा जम्मा भएको छ ? र यस प्रश्नको उत्तर अहिले पनि खाेजिभइरहेकाे छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्थाहरूका अनुसार अनुसार लगभग २ अर्ब डलरको इरानी सम्पत्ति अमेरिकाले सिधै रोक्का गरि दिएको छ। यसबाहेक, अमेरिकी अधिकारीहरूले हालैको प्रतिबन्ध सम्बन्धित कारबाहीमा लगभग ५० करोड डलर बराबरको इरानी क्रिप्टोकरेन्सी सम्बन्धित सम्पत्ति जफत गरेको बताइएको छ।
इरानकाे २ अर्ब डलरको रकम पर्याप्त देखिए पनि विज्ञहरू भन्छन् कि यो रकमले इरानी सरकारको लगभग सात दिनको सञ्चालन खर्च धान्न मात्र पर्याप्त हुनेछ। इरानको अर्थतन्त्र र राष्ट्रिय खर्चको आवश्यकताको तुलनामा जफत गरिएका अमेरिकी सम्पत्तिहरू सानो मानिन्छन्।
इरानको लागि एउटा प्रमुख वित्तीय समस्या संयुक्त राज्य अमेरिका बाहिर रहेकाे छ। समाचारहरूले याेृ संकेत गर्दछ कि अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्ध र बैंकिङ नियन्त्रणहरूले विभिन्न देशहरूमा इरानको १०० अर्ब डलरभन्दा बढी कोष जम्मा वा प्रतिबन्धितमा परेकाे छ। यो रकम इरानको अर्थतन्त्रको लागि महत्त्वपूर्ण छ र कथित रूपमा देशको कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको लगभग एक चौथाई प्रतिनिधित्व गर्ने दावी गरिएकाे छ ।
यदि इरानले अचानक यी सबै जम्मा भएका कोषहरूमा पहुँच पायो भने हालको प्रतिबन्ध र बाह्य आर्थिक दबाबको बाबजुद पनि उसले आफ्नो अर्थतन्त्र एक वर्षभन्दा बढी समयसम्म आरामसँग चलाउन सक्ने बताइएको छ।
यतिखेर इरानको सम्पत्तिहरू धेरै देशहरूमा फैलिएको छ किनभने प्रतिबन्धहरूले वर्षौंदेखि तेल भुक्तानी र अन्तर्राष्ट्रिय बैंकिङ लेनदेनलाई कठिन बनाएको थियाे र छ। यी जम्मा सम्पत्तिहरूको सबैभन्दा ठूलो हिस्सा चीनसँग रहेको बताइएको छ, जुन अनुमानित २० अर्ब डलर हो।
भारतले पनि इरानबाट विगतमा आयात गरेको तेलबाट लगभग ७ अर्ब डलर ओगटेको छ। इराक र कतारले पनि लगभग ६ अर्ब डलर इरानी सम्पत्ति राखेका छन्। जापानले पनि लगभग १.५ अर्ब डलर ओगटेको छ र युरोपका केही भागहरूमा वित्तीय संस्थाहरूले १.६ अर्ब डलर ओगटेको बताइएको छ।
