‘भाषणकै क्रममा ढलेका नेता कमल गौतमलाई भएको भेन्ट्रिकूलर एन्यूरिज्म के हो ? चिकित्सक भन्छन्– तुरुन्त सीपीआर दिइएको भए ज्यान बच्थ्यो’
नेकपा एमाले निकट राष्ट्रिय ट्रेड युनियन महासंघका केन्द्रीय उपाध्यक्ष कमल गौतम बिहीबार भैरहवामा भाषण गरिरहेको क्रममा एक्कासी बेहोस हुँदै ढले। उनलाई तत्कालै मणिग्रामस्थित क्रिमसन अस्पताल पुर्याइए पनि चिकित्सकहरूले अस्पताल पुगेपछि मृत घोषणा गरे।
मुटु रोग विशेषज्ञ डा. अनिल भट्टराईका अनुसार गौतमलाई ‘भेन्ट्रिकूलर एन्यूरिज्म’ अर्थात् कार्डियाक अरेष्ट भएको थियो। यो अवस्था त्यस्तो हो, जब मुटुको चाल अचानक बन्द हुन्छ र शरीरका अङ्गहरूमा रगतको प्रवाह रोकिन्छ।
डा. भट्टराईका अनुसार, “कार्डियाक अरेष्टमा मुटुले रगत पम्प गर्न छाड्छ, जसले गर्दा मस्तिष्क र शरीरका अङ्गहरू अक्सिजनविहीन हुन्छन्। बिरामी केही सेकेन्डमै बेहोस भएर ढल्छ।”
⚕️ कार्डियाक अरेष्ट के हो ?
‘भेन्ट्रिकूलर एन्यूरिज्म’ मुटुको चाल अनियमित वा असामान्य हुँदा देखिने अवस्था हो।
मुटुमा रक्त प्रवाह एक्कासी रोकिँदा शरीर अक्सिजन नपाउँछ र बिरामी तत्काल बेहोस हुने वा मृत्यु हुने सम्भावना रहन्छ।
डा. भट्टराई भन्छन्, “यस्तो अवस्थामा यदि तुरुन्त सीपीआर (Cardio Pulmonary Resuscitation) सुरु गर्न सकियो भने बिरामीको ज्यान बचाउन सकिन्छ। तर गौतमलाई अस्पताल ल्याउँदासम्म ढिलो भइसकेकाले जोगाउन सकिएन।”
💔 किन हुन्छ यस्तो समस्या ?
मुटु रोग पहिलेदेखि भएका वा पारिवारिक इतिहासमा मुटु समस्या रहेका व्यक्तिहरूमा यस्तो अवस्था आउने सम्भावना बढी हुन्छ।
उमेर बढ्दै जाँदा रक्तनली साँघुरो हुनु, उच्च रक्तचाप, मुटुको कमजोरी, वा तनाव र अत्यधिक शारीरिक थकानले पनि यस्तो अवस्था निम्त्याउन सक्छ।
डा. भट्टराईका अनुसार, कहिलेकाहीँ हार्टअट्याककै कारण पनि कार्डियाक अरेष्टको अवस्था आउन सक्छ।
उनी भन्छन्, “मुटुको चाल बिग्रनासाथ रगत पम्प गर्न नसक्दा शरीरका अङ्गहरू अक्सिजनविहीन हुन्छन्।
त्यसैले मानिस एक्कासी बेहोस भएर ढल्छ।”
🩺 बच्ने उपाय र सल्लाह
चिकित्सकहरूका अनुसार, यस्तो आकस्मिक अवस्थाबाट बच्नका लागि नियमित मुटु परीक्षण, तनाव नियन्त्रण र स्वस्थ जीवनशैली अत्यावश्यक छ।
डा. भट्टराईले भने, “३५ वर्ष नाघेका सबैले हरेक वर्ष मुटुको परीक्षण गर्नुपर्छ।
नियमित स्वास्थ्य परीक्षणले हृदयघात र कार्डियाक अरेष्टजस्ता अवस्थाबाट बच्न मद्दत गर्छ।”
उनी भन्छन्, “यदि कोही एक्कासी ढले भने तुरुन्त सीपीआर सुरु गर्न सक्नु पर्ने जागरुकता सबैमा हुनुपर्छ। प्रारम्भिक पाँच मिनेटभित्र सीपीआर सुरु गर्न सके बिरामीको ज्यान बच्ने सम्भावना धेरै हुन्छ।”
नेता कमल गौतमको मृत्युले फेरि एकपटक कार्डियाक अरेष्ट र मुटु स्वास्थ्यप्रति चेतना बढाउनुपर्ने आवश्यकता देखाएको छ।
चिकित्सकहरू भन्छन्—
“मुटुको चाल बन्द हुने अवस्था रोक्न सकिन्छ, तर ढिला भयो भने बच्न गाह्रो हुन्छ।”
