काठमाडौ । आफूलाई वैकल्पिक, नयाँ र गैरपरम्परागत राजनीतिक शक्तिको रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) फेरि एकपटक गम्भीर प्रश्नको घेरामा परेको छ। निर्वाचन आयोगमा बुझाइएको समानुपातिक बन्दसूची सार्वजनिक भएसँगै रास्वपाले दाबी गर्दै आएको ‘गैरराजनीतिक पृष्ठभूमि’ र ‘नयाँ अनुहार’को कथन आफैंसँग ठोक्किएको देखिएको छ।
बन्दसूचीमा समावेश अधिकांश अनुहारहरू पहिलेदेखि नै विभिन्न राजनीतिक आन्दोलन, दल, वा सत्तासमीप गतिविधिमा संलग्न रहेको तथ्य सार्वजनिक भएपछि रास्वपाको नैतिक दाबी कमजोर बनेको छ। अझ रोचक त के छ भने, सार्वजनिक रूपमा ‘राजनीतिक दल, आन्दोलन र नेताबाट टाढा रहेका नागरिक’लाई प्राथमिकता दिने भनिएको पार्टीले आफ्नै मापदण्ड तोड्दै राजनीतिक पृष्ठभूमि बोकेकाहरूलाई अगाडि सारेको देखिन्छ।
‘गैरराजनीतिक’को परिभाषा : प्रचारका लागि मात्र?
रास्वपाले प्रचार गर्दै आएको ‘गैरराजनीतिक पृष्ठभूमिका ८ पात्र’ भन्ने भाष्य अहिले आलोचनाको केन्द्रमा छ। ती अनुहारहरू लामो समयदेखि राजनीतिक वकालत, वैचारिक अभियान, सत्ताविरोधी आन्दोलन वा दलनिकट क्रियाकलापमा सक्रिय रहेको भन्दै सामाजिक सञ्जालदेखि विश्लेषक वृत्तसम्म प्रश्न उठ्न थालेको छ—के रास्वपाले गैरराजनीतिक भन्ने शब्दलाई केवल ब्रान्डिङका लागि प्रयोग गर्यो?
बन्दसूचीमा अपारदर्शिता, आन्तरिक असन्तुष्टि सतहमा
समानुपातिक सूचीमा नाम समावेश गरिएका केही व्यक्तिहरूले नै सार्वजनिक रूपमा असहमति जनाउनु, ‘हामीसँग सल्लाहै नगरी नाम राखियो’ भन्नु र पार्टीको वैचारिक स्पष्टतामाथि प्रश्न उठाउनु रास्वपाभित्रको आन्तरिक लोकतन्त्र कति कमजोर छ भन्ने संकेत हो।
वैकल्पिक राजनीति कि नयाँ अनुहारको पुरानै सत्ता अभ्यास?
रास्वपाले आफूलाई ‘पुराना दलको विकल्प’ भन्ने गरे पनि व्यवहारमा भने शक्ति सन्तुलन, पद बाँडफाँड र चुनावी गणितमै केन्द्रित देखिएको आलोचकहरूको तर्क छ। गैरदलीय चुनावी सरकारका मन्त्रीलाई राजीनामा नदिई पार्टी पद दिनेदेखि, स्पष्ट वैचारिक लाइनबिना एकता र समायोजन गर्ने अभ्यासले रास्वपाको राजनीतिक गन्तव्य झन् अन्योलग्रस्त बनाएको छ।
जनताले सोध्न थालेका छन् प्रश्न
अब प्रश्न उठ्न थालेको छ—
के रास्वपा साँच्चै नयाँ राजनीतिक संस्कृतिको प्रतिनिधि हो, कि पुरानै अभ्यासलाई नयाँ अनुहार र भाषामा बेच्ने अर्को दल मात्र?
गैरराजनीतिक भन्ने आवरणभित्र कतै अवसरवाद र सत्तालिप्सा त लुकेको छैन?
रास्वपाले यी प्रश्नहरूको उत्तर व्यवहारबाट दिनुपर्ने समय आएको छ। नत्र, ‘निलो क्रान्ति’को नाराभित्र लुकेको विरोधाभास स्वयं पार्टीकै लागि बोझ बन्ने संकेत देखिन थालेको छ।
