काठमाडाैं, २८ असाेज । मनसुन सकिएर मौसममा परिवर्तन आउने समय (ऋतु परिवर्तन) मा बालबालिकाहरूमा भाइरल संक्रमण, रूघाखोकी, ज्वरो र एलर्जीको समस्या बढी देखिने गर्दछ। यस बेला विशेष सतर्कता अपनाएर नानीबाबुहरूलाई स्वास्थ्य समस्याबाट बचाउन सकिन्छ ।
सरसफाइ र व्यक्तिगत बानीहरू
साबुनपानीले हात धुने बानी: खाना खानुअघि, बाहिर खेलेर फर्किएपछि र शौचालय प्रयोग गरेपछि नियमित रूपमा साबुनपानीले कम्तीमा २० सेकेन्डसम्म हात राम्ररी धुने बानी बसाल्ने।
नाक-मुख छोप्ने: खोक्दा वा हाच्छिउँ गर्दा रूमाल वा कुहिराले नाक तथा मुख छोप्न सिकਾउने, जसले भाइरसलाई फैलिनबाट रोक्छ।
आँखा, नाक र मुखमा अनावश्यक नछुने: फोहोर हातले अनुहार, नाक र आँखामा छुन नदिने।
खानपान र पोषण
तातो र ताजा खाना: घरमै बनेका ताजा, पोषिला र तातो खानेकुरा मात्र खान दिने।
झोलयुक्त पदार्थ: मनतातो पानी, सुप (झोल), कागतीपानी वा मौसमअनुसारका ताजा फलफूलको रस प्रशस्त मात्रामा खुवाउने। यसले शरीरमा पानीको कमी हुन दिँदैन र रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ।
चिसो तथा बासी खानेकुराबाट टाढा: फ्रिजमा राखेका चिसो खानेकुरा, आइसक्रिम, प्याकेटका जंकफुड र बासी खानेकुराहरू नानीबाबुहरूलाई खान नदिने।
घर तथा वातावरणको सरसफाइ
मौसम अनुकूल लुगा: बिहान र बेलुका चिसो तथा दिउँसो घाम लाग्ने हुनाले मौसमअनुसारको हल्का न्यानो (तह-तह मिल्ने) लुगा लगाउने।
धुलो र धुवाँबाट बचाउने: मौसम परिवर्तनको बेला हावामा धुलोधुवाँ बढ्ने हुँदा बाहिर निस्कँदा मास्क लगाउन लगाउने र घरभित्र पनि धुलो जम्मा हुन नदिई नियमित सफा गर्ने।
कोठाको हावा आवतजावत: घरका कोठामा ताजा हावा र घाम आउने वातावरण मिलाउने।
रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउने उपायहरू
पर्याप्त निद्रा: नानीबाबुहरूलाई समयमै सुताउने र उनीहरूको उमेरअनुसार पुग्दो निद्रा सुनिश्चित गर्ने। निद्रा पुग्दा शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बलियो हुन्छ।
घाममा राख्ने: बिहानको हलुका घाममा केही समय राख्ने, जसले शरीरमा भिटामिन ‘डी’ प्राप्त गर्न मद्दत गर्छ।
बिरामी पर्दा अपनाउने सावधानी
स्कुल वा भिडभाडबाट टाढा राख्ने: यदि बच्चालाई रूघाखोकी वा ज्वरो आएको छ भने संक्रमण अरूलाई नफैलियोस् र बच्चा छिटो निको होस् भनी केही दिन विद्यालय वा भिडभाड हुने ठाउँमा नपठाई घरमै आराम गराउने।
डाक्टरको सल्लाह बिना औषधि नखुवाउने: सामान्य रूघाखोकी बाहेक ज्वरो लामो समय रहेमा, सास फेर्न गाह्रो भएमा वा बच्चा धेरै सुस्त भएमा घरमै उपचार नगरी तुरुन्त बालरोग विशेषज्ञको परामर्श लिने।
यस समयमा अलि बढी ध्यान दिन सकेमा नानीबाबुहरूलाई मौसमी संक्रमणबाट सुरक्षित राख्न सकिन्छ।
