काठमाडौँ । केन्यामा विलुप्त मानव नातेदारको पहिलो ज्ञात हातको जीवाश्म फेला परेको छ, जसले अप्रत्याशित चलाखी र गोरिल्लाजस्तै पकड भएको प्रजातिलाई उजागर गरेको छ।
खप्पर र दाँतको जीवाश्मसँगै फेला परेका यी हातका हड्डीहरूले यी आदिम मानव प्रजातिहरूले ढुङ्गाका औजारहरू प्रयोग गर्न सक्थे भन्ने विश्वास अनुसन्धानकर्ताहरूलाई दिलाएको छ।
पारांथ्रोपस बोइसेईलाई पहिले यसको विशिष्ट खप्पर र ठुला दाँतहरूबाट मात्र चिनिन्थ्यो, जसका मोलार ९दाँत० हरू जीवित मानिसको भन्दा चार गुणा ठुला थिए। यसैले यसलाई ‘नटक्र्याकर म्यान’ उपनाम दिइएको थियो।
अत्यन्त राम्ररी संरक्षित हातका हड्डीहरूमा लामो बूढीऔँला, सीधा औँलाहरू र चलायमान कान्छी औँला समावेश छन्। यी विशेषताले यो प्रजातिलाई आधुनिक मानिसले हथौडा समातेजस्तै गरी शक्तिशाली पकड बनाउन सक्ने क्षमता दिन्थ्यो। यद्यपि, औँलाका हड्डीहरूको चौडा आकारले गोरिल्लासँग नजिकको समानता देखाउँछ।
लेक तुर्कानाको पूर्वी किनारमा रहेको कूबी फोरा नामक ठाउँमा उत्खनन गरिएको यो आंशिक अस्थिपञ्जर लगभग १५ लाख २० हजार वर्षभन्दा पुरानो अनुमान गरिएको छ। दाँत र खप्परका जीवाश्महरू पहिले अध्ययन गरिएका पी। बोइसेई नमुनाहरूसँग मेल खाए पनि, हात र खुट्टाका हड्डीहरू पहिले अध्ययन गरिएका होमिनिनहरूमध्ये अद्वितीय ठहरिएका छन्।
स्टोनी ब्रुक विश्वविद्यालयकी प्यालेओनथ्रोपोलोजिस्ट क्यारी मङ्गलले भनिन्, ‘यो पहिलो पटक हो जब हामीले पारांथ्रोपस बोइसेईलाई विशेष हात र खुट्टाका हड्डीहरूसँग आत्मविश्वासका साथ जोड्न सकेका छौँ।’ उनी बुधबार नेचर जर्नलमा प्रकाशित यस अध्ययनकी प्रमुख लेखक हुन्। -सीएनएन
