काठमाडौं । वैज्ञानिकहरूले एउटा कृत्रिम बिरुवा आविष्कार गरेका छन् जसले स्मार्टफोनलाई चार्ज गर्न पर्याप्त बिजुली उत्पादन गर्दा घरभित्रको हावा सफा गर्न सक्नेछ ।
न्युयोर्कको बिङह्यामटन विश्वविद्यालयको टोलीले पाँचवटा जैविक सौर्य कोशिकाहरू र तिनीहरूको फोटोसिन्थेटिक ब्याक्टेरियाहरू प्रयोग गरेर “रमाइलोको लागि” एउटा कृत्रिम पात सिर्जना गरेका थिए । यसको पाँच कृत्रिम पातले बिजुली उत्पादन गर्न र अक्सिजन पनि छोड्न सक्छ। यो बिरुवाले अन्य प्राकृतिक बिरुवाहरु भन्दा धेरै चाँडो कार्बनडाइअक्साइड हटाउन सक्छ भनेर वैज्ञानिकहरुले दाबी गरेका इन्डिपिडेन्टले रिपोर्टमा भनेको छ ।
पाँचवटा कृत्रिम पातहरू भएको एउटा प्रमाण-अवधारणा प्लान्टले प्राकृतिक बिरुवाहरू भन्दा धेरै कुशल दरमा CO2 हटाउने क्रममा बिजुली र अक्सिजन उत्पादन गर्न सक्छ । बिरुवाको बारेमा बताउँदै अन्वेषकहरूले भने कि जब यसको पातहरू बिरुवाको संरचनामा श्रृंखलामा जोडिन्छन्, यो प्रणालीले २.७ भोल्टको करेन्ट उत्पादन गर्दछ । यसले १४०µ वाटको अधिकतम पावर उत्पन्न गर्न सक्छ जसले पोर्टेबल इलेक्ट्रोनिक उपकरणहरू चार्ज गर्न सक्छ ।
हाल यो कृत्रिम बिरुवा एक अवधारणाको रूप मा प्रस्तुत गरिएको छ । तर आधुनिक समयमा यो खोज धेरै महत्त्वपूर्ण मानिएको छ।
इनडोर बिरुवाहरू सूर्यको प्रकाशको लागि संघर्ष गरिरहेको देखिन्छ र धेरै लाभ प्रदान गर्न सक्षम छैन । यस्तो अवस्थामा यो कृत्रिम बिरुवा घरको भित्री वातावरणलाई शुद्ध पार्न वरदान साबित हुन सक्छ । यसमा भित्री वातावरणमा प्रकाश संश्लेषण गर्ने क्षमता छ । त्यसैले यो आविष्कारले भविष्यमा स्वच्छ हावा उपलब्ध गराउन निकै महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
वैज्ञानिकहरूले यो प्रविधिलाई थप उपयोगिता प्रदान गर्न मापन गर्ने आशा पनि राखेका छन्।
“जब यी पातहरू कृत्रिम बिरुवाको संरचना भित्र श्रृंखलामा जडान हुन्छन्, प्रणालीले 2.7 V को OCV र 140 µW को अधिकतम पावर उत्पादन गर्दछ, जुन पोर्टेबल इलेक्ट्रोनिक्सको लागि पर्याप्त छ,” अन्वेषकहरूले भनेका छन्, उपकरणको कार्यसम्पादन “प्रदर्शित गर्दछ । वायुको गुणस्तर सुधार गर्न र दिगो ऊर्जा प्रदान गर्नको लागि दोहोरो-कार्य प्रणालीको रूपमा यसको सम्भावना ।”
बिङह्यामटन विश्वविद्यालयका इलेक्ट्रिकल र कम्प्युटर इन्जिनियरिङ विभागका प्रोफेसर सियोकाउन चोईले भने, “म यो बिजुलीलाई सेल फोन चार्ज गर्न वा अन्य व्यावहारिक प्रयोगहरूमा प्रयोग गर्न सक्षम हुन चाहन्छु … केहि राम्रो-ट्यूनिङ्गका साथ यी कृत्रिम बिरुवाहरु प्रत्येक घरको एक हिस्सा हुन सक्छ। यस विचारका फाइदाहरू सजिलै देख्न सकिन्छ।”
