काठमाडौं, २ माघ । जाडो मौसम तिल खानु सबैभन्दा राम्रो समय हो।
तिल पोषक तत्वको खजाना हो, जसमा प्रोटीन, क्याल्सियम, आइरन र स्वस्थ बोसो प्रचुर मात्रामा पाइन्छ। यसले शरीरलाई चिसोबाट बचाउने मात्र होइन, छाला, कपाल र पाचनका लागि पनि निकै फाइदाजनक हुन्छ । तिलको स्वाद पनि अचम्मको हुन्छ र तपाईं यसलाई आफ्नो आहारमा धेरै तरिकामा समावेश गर्न सक्नुहुन्छ।
उसो भए आज तिलको बीउबाट बनाउन सकिने केही स्वादिष्ट परिकारका बारेमा जानौंः
तिलको लड्डूः तिल र गुड़बाट बनेको लड्डु माघे संक्रान्तिका लागि बिशेष परम्परागत मिठाई हो। यसले शरीरलाई गर्मी प्रदान गर्छ र ऊर्जाको उत्कृष्ट स्रोत हो। यसलाई बेसार र ड्राई फ्रुटमा मिसाएर थप पौष्टिक बनाउन सकिन्छ ।
तिलको चिक्कीः गुड़ र तिलबाट बनेको क्रिस्पी चिक्की बालबालिकादेखि ठूलासम्म सबैलाई मन पर्छ । यो एक स्वस्थ खाजा हो, जुन सजिलै तयार गर्न सकिन्छ ।
तिलको खीरः तिल, दूध र चामलबाट बनेको खीर जाडोमा स्वादिष्ट मिठाई हो । यसमा गुड़, नरिवल र अलैंची मिसाएर यसको स्वाद दोब्बर बनाउन सकिन्छ ।
तिलको पराठाः गहुँको पीठोमा तिल मिसाएर पराठा बनाउनु होस्। यी स्वादिष्ट मात्र नभएर तपाईको जाडोको खाजालाई पौष्टिक पनि बनाउँछ ।
तिलको चटनीः तिलको दाना, लसुन, हरियो खुर्सानी र धनियाको पातले भुटेको चटनीले खानाको स्वाद बढाउँछ। यो पराठा र खाजासँग एकदम सही जान्छ।
तिलको तेलः जाडोमा छाला र कपालको लागि तिलको तेल अमृत जस्तै हो। यसबाट मालिस गर्नाले छालाको आर्द्रता कायम रहन्छ, जोर्नी दुखाइबाट राहत मिल्छ र शरीरमा न्यानोपन पनि कायम रहन्छ।
तिलको बर्फीः गुड़, घिउ र तिलको दानाबाट बनाइने बर्फी जाडोमा मिठास र स्वास्थ्यको उत्तम संयोजन हो। चाडपर्वहरूमा यो विशेष मीठो विकल्प पनि बन्न सक्छ।
तिलको मसलाः दाल, खिचडी वा तरकारीमा तिलको मसला थप्नुहोस्। यसले खानेकुराको स्वाद मात्र बढाउँदैन, पोषण पनि बढाउँछ।
तिलको दूधः जाडोमा तिलको दूध पिउनु स्वास्थ्यका लागि निकै फाइदाजनक हुन्छ । तिललाई पानीमा पिसेर छानेर दूध तताएर मह वा गुड़ मिसाएर तातो पिउने । यसमा क्याल्सियमसहित धेरै प्रकारका खनिजहरू प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ।
तिल बिस्कुटः तिल र ओट्सबाट बनेको बिस्कुट स्वस्थ खाजाको लागि उत्तम विकल्प हो। यो बच्चाहरु र वयस्क दुवैको लागी उपयुक्त छ।
