काठमाडाैं, २१ असाेज । मघा श्राद्ध सोह्र श्राद्ध (पितृ पक्ष) भित्र पर्ने एक अत्यन्त पवित्र, महत्त्वपूर्ण र विशेष फलदायी श्राद्ध कृत्य हो।
ज्योतिष र धार्मिक ग्रन्थ अनुसार कुल २७ वटा नक्षत्रहरूमध्ये ‘मघा नक्षत्र’ का स्वामी स्वयं ‘पितृगण’ (हाम्रा पूर्वजहरू) मानिन्छन्। त्यसैले यो नक्षत्रमा गरिने तर्पण, पिण्डदान र श्राद्धले पितृहरूलाई विशेष तृप्ति दिने विश्वास गरिन्छ। मघा नक्षत्र परेको दिन निष्ठापूर्वक श्राद्ध गर्नाले पितृहरू प्रसन्न भई वंशवृद्धि, सुख-शान्ति, सुस्वास्थ्य र समृद्धिको आशीर्वाद दिन्छन् भन्ने धार्मिक मान्यता छ।
सोह्र श्राद्ध (आश्विन कृष्ण पक्ष) को अवधिभर जुन दिन मघा नक्षत्रको योग पर्छ, सोही दिन मघा श्राद्ध मनाइन्छ। सामान्यतया सोह्र श्राद्धको द्वादशी तिथिका दिन मघा नक्षत्रको योग मिल्ने भएकाले धेरैजसो वर्ष यसलाई द्वादशी श्राद्ध र मघा श्राद्ध एकापसमा जोडिएर आउने गर्दछन्।
श्राद्ध विधि र नियम
तर्पण र पिण्डदान: मध्याह्न काल (दिउँसोको समय) मा कुश, तिल र जलद्वारा पितृहरूलाई श्रद्धापूर्वक तर्पण अर्पण गरी पिण्डदान गरिन्छ।
दान-दक्षिणा: श्राद्ध सम्पन्न भएपछि ब्राह्मण, भान्जा-भान्जी तथा गोब्राह्मण (गाई) लाई भोजन गराई यथाशक्य दान-दक्षिणा दिने परम्परा छ।
सात्त्विक आचरण: यस दिन घरमा पूर्ण रूपमा सात्त्विक वातावरण कायम राखिन्छ र पितृहरूको स्मरण गर्दै धार्मिक कर्म गरिन्छ।
