एजेन्सी । यो घाँटीको अगाडीको भागमा रुद्रघण्टीको ठिक तल रहेको एउटा ग्रन्थी हो। यसले थाइराइड हर्मोन उत्पादन गर्ने काम गर्दछ। थाइराइड हर्मोनले आवश्यकता भन्दा बढी र कम हर्मोन उत्पादन गर्दा हाम्रो शरीरलाई असर गर्छ यसलाई नै थाइराइड रोग भनिन्छ। थाइराइड रोग लाग्दा हर्मोन बढी वा कम उत्पादन हुने समस्या हुन्छ । हर्मोन बढी हुनुलाई हाइपर थाइराइडिज्म र कम हुनुलाई हाइपो थाइराइडिज्म भनिन्छ ।
थाइराइड ग्रन्थीले शरीरको मेटाबोलिज्म (खानालाई शक्तिमा परिणत गर्ने प्रक्रिया) लाई नियन्त्रण गर्छ । यसलेनै शरीरको मोटोपन , दुब्लोपन हुने, तापक्रम मिलाउने, भित्रको आन्तरिक व्यवस्थापन मिलाउने कार्य गर्दछ।
थाइराइड हर्माेन कम हुँदा वा बढी हुदा देखिने लक्षण :
तौल अनावश्यक रूपमा भद्दा हुने वा दुब्लाउने, आवाजमा धोद्रोपन आउने, शरीरका गोडा सुनिने फुलिने, कपाल खस्ने, मानसिक रोगी जस्तो डिप्रेसन भएर जाने, प्रेसर कम भएर जाने, कमजोर मनोबल देखिने,कपाल झर्न सक्छ, जिउ चिसो भएर आउने, निन्द्रा बढी लागेजस्तो झुम्म हुने हुन्छ, पसिना बढी आउने, निन्द्रा नपर्ने , ज्वरो आए जस्तो हुने, पखाला बढी लाग्ने, शरीर गल्नु , पुरुषहरूमा वीर्य कम हुनुको साथै यौनइच्छामा कमी आउनु ,घाँटी दुख्नु, कसैलाई भोक धेरै लाग्छ भने कसैलाई खाना अरुची हुन्छ, आलस्य हुनु, थकाई लाग्नु ,महिलाहरूमा गर्भ नबस्नु ,गर्भ खेर जानु, महिनावारी गडबढ हुने जस्ता समस्या आउन सक्छ।
