सुडानको उत्तर दारफुर प्रान्तको राजधानी एल–फासर (El-Fasher) आरएसएफ (Rapid Support Forces) नामक अर्धसैनिक समूहले कब्जा गरेपछि हजारौं नागरिकको हत्या र सामूहिक अत्याचार भएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।
१८ महिनादेखिको घेऱाबन्दीपछि आइतबार शहर आरएसएफको नियन्त्रणमा पुगेको हो। यस अवधिमा १२ लाखभन्दा बढी स्थानीय नागरिक खाद्यान्न, औषधि र मानवीय सहयोगबाट पूर्ण रूपमा वञ्चित रहेका थिए।
सुडानी सेनाका अनुसार आरएसएफले नियन्त्रण लिएपछि कम्तीमा २ हजार मानिस मारिएका छन् भने सुडान डाक्टर नेटवर्कले १,५०० भन्दा बढीको मृत्यु पुष्टि गरेको छ।
अल जजिरा र अन्य अन्तर्राष्ट्रिय स्रोतहरूले प्रमाणित गरेका भिडियोहरूमा आरएसएफका लडाकूहरूले सर्वसाधारणलाई गोली हानेको, यातना दिएको र हत्या गरेको दृश्यहरू देखिएका छन्।
संयुक्त राष्ट्रसंघको मानवअधिकार कार्यालयले पनि आरएसएफमाथि जातीय प्रेरणामा आधारित हत्या र संक्षिप्त फाँसीको आरोप लगाएको छ।
येल विश्वविद्यालयको Humanitarian Research Lab (HRL) का अनुसन्धानकर्ताले स्याटेलाइट तस्बिरमार्फत रगतका पोखरी र शवका थुप्राहरू भेटिएको प्रमाण सार्वजनिक गरेका छन्।
संयुक्त राष्ट्रसंघका अनुसार, केवल दुई दिनमै २६ हजारभन्दा बढी नागरिक भागेर ७० किलोमिटर पश्चिमको टविला (Tawila) पुगेका छन् भने अझै १ लाख ७७ हजार मानिस एल–फासरमै फसेका छन्।
सुडानमा सन् २०२३ अप्रिलदेखि सुडानी सेनाका कमाण्डर अब्देल फत्ताह अल–बुरहान र आरएसएफ प्रमुख मोहम्मद हमदान ‘हेमेद्ती’ दागालोबीच सत्तासंघर्ष जारी छ। दुई वर्षभन्दा लामो यो युद्धमा अहिलेसम्म ४० हजारभन्दा बढीको मृत्यु र १ करोड २० लाख नागरिक विस्थापित भएका छन्।
एल–फासर पतनसँगै सुडान अब पूर्व र पश्चिममा विभाजित भएको छ—
पूर्व भागमा सुडानी सेना (SAF) र पश्चिम भागमा आरएसएफको नियन्त्रण।
आरएसएफले अहिले पूरा दारफुर क्षेत्रमा समानान्तर सरकार घोषणा गरेको छ,
जहाँ खनिज, तेल र सुनका खानीहरू छन्।
🏃♀️ मानवीय संकट चुलिँदै
एल–फासरमा अस्पताल, राहतकर्मी र सर्वसाधारणमाथि भएको आक्रमणपछि
संयुक्त राष्ट्रसंघ, रेडक्रस र मानवअधिकार संस्थाहरूले
“दारफुरमा फेरि नरसंहार दोहोरिने खतरा” चेतावनी दिएका छन्।
एल–फासरस्थित साउदी अस्पतालमा मात्रै ५०० भन्दा बढी व्यक्ति मारिएको र सयौँ बेपत्ता भएको रिपोर्ट आएको छ।
अनेक ठाउँमा बलात्कार, अपहरण र जातीय हत्याका घटना रिपोर्ट भइरहेका छन्।
अधिकारकर्मीहरूको भनाइ छ—
“आरएसएफ जहाँ पुग्छ, त्यहाँ मानवीय संकट र नरसंहारको खतरा बढ्छ।”
🕊️ वार्ता प्रयास निष्फल
साउदी अरेबिया, अमेरिका र अफ्रिकी संघको नेतृत्वमा भएका शान्ति वार्ताहरू अहिलेसम्म निष्फल भएका छन्। अक्टोबरको अन्त्यमा वाशिङ्टनमा हुने भनिएको नयाँ वार्ता पनि एल–फासर कब्जा भएपछि अनिश्चित बनेको छ।
सुडान अहिले विभाजन, विनाश र मानवअधिकार संकटको चरम अवस्थामा पुगेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले तत्काल हस्तक्षेप नगरे दारफुरमा पुनः २००३ को जस्तो नरसंहार दोहोरिन सक्ने चेतावनी दिइएको छ।
