काठमाडौं । कहिलेकाहीँ चोटपटकको कारणले हाम्रो शरीरमा नीलो दागहरू देखा पर्छन् । तर यी दाग आफैँ निको हुन्छन् । कुनै चोटपटकबिनै यस्ता नीलो दागहरू बारम्बार दोहोरिन्छन् भने चाहिँ साइनोसिस पो भयो कि सचेत हुनुपर्छ । शरीरमा अक्सिजनको कमीले रगतको रंग नीलो हुन्छ ।
साइनोसिसमा छालामा नीलो दागहरू देखिने, बेहोस हुने जस्ता समस्याहरू निम्तिन सक्छ । तुरुन्तै उपचार गरिएन भने यसले ब्रेन स्टेम रिफ्लेक्स, ब्रेन डेडसम्मका समस्या निम्त्याउन सक्छ । शरीरमा बारम्बार चोटपटक लाग्नुका धेरै कारणहरू हुन सक्छन् । शरीरमा बारम्बार निलो धब्बा आउनुका कयौँ कारण हुन सक्छ । तिनीहरूलाई कसरी हटाउने भन्ने कुरा यहाँ दिइएको छ ।
शरीरमा नीलो दागहरूको कारण
– कम तापक्रमको सम्पर्कका कारण हात खुट्टाका औंलाजस्ता शरीरका केही भागहरूमा रक्त आपूर्ति अस्थायी रूपमा कम भएर ।
– निमोनिया वा ब्रोन्कियोलाइटिस जस्ता फोक्सोको सङ्क्रमणले ।
– फोक्सोको धमनीहरूमा रगत जम्ने समस्याले ।
– जन्मको समयमा रहेको मुटुको दोषले । यसले मुटु र शरीरभरि रगत चल्ने तरिकालाई असर गर्न सक्छ ।
साइनोसिसका लक्षणहरूः
साइनोसिसको मुख्य लक्षण छाला वा श्लेष्म झिल्लीे नीलो, खैरो वा बैजनी रंगको हुनु हो । रगतमा अक्सिजन संतृप्ति ९५ प्रतिशतदेखि १०० प्रतिशतसम्म हुन्छ । यसको अर्थ रगतमा लगभग सबै हेमोग्लोबिनमा अक्सिजन हुन्छ भन्ने हुन्छ । अक्सिजन संतृप्ति ८५ प्रतिशतभन्दा कम नहुँदासम्म छालामा नीलोपन देखिदैंन ।
यी लक्षणहरू अनुभव भएमा तुरुन्तै डाक्टरलाई सम्पर्क गर्नुहोस्ः
– छाती दुख्ने ।
– सास फेर्न गाह्रो हुने, गहिरो सास लिन नसक्ने ।
– बस्दाखेरि सास फेर्न अगाडि झुक्न बाध्य हुने ।
– सास फेर्न सहज होस् भनेर करङ, घाँटी वा काँध वरिपरिका मांसपेशीहरू प्रयोग गर्दै हुनु हुन्छ ।
– बारम्बार टाउको दुखिरहेको छ ।
– ज्वरो आउने ।
– खोकीमा रगत भएको कफ आउने ।
साइनोसिसको उपचार
– यदि तपाईंलाई साइनोसिस छ भने रगतमा अक्सिजनको स्तर छिटो बढाउन मद्दत गर्न अक्सिजन थेरापी गर्न सक्नुहुन्छ ।
– साइनोसिसको लागि प्राप्त गर्ने उपचार तपाईंको अवस्थामा निर्भर गर्दछ ।
– सीओपीडीको उपचारमा इनहेल्ड कोर्टिकोस्टेरोइड र फुफ्फुसीय रिह्याबिलिटेशन समावेश हुन सक्छ
– निमोनियाको उपचारमा एन्टिबायोटिक वा एन्टिभाइरलहरू समावेश हुन सक्छन्
