काठमाडौँ, २० भदौ। नेपाली घरपरिवारमा रोटी खानुअघि त्यसमा घिउ लगाउने चलन शताब्दीयौँदेखि चलिआएको छ। हजुरआमाहरू प्रायः भन्नुहुन्थ्यो कि घिउ हालेर रोटी खाँदा स्वास्थ्य राम्रो हुन्छ र शरीर बलियो बन्छ। आज पनि पोषणविद्हरू स्वीकार गर्छन् कि सही मात्रामा घिउको सेवन स्वास्थ्यका लागि लाभदायक हुन सक्छ। आउनुहोस्, घिउ हालेर रोटी खानुका विभिन्न स्वास्थ्य लाभहरूबारे जानकारी लिऔँ।
रगतमा चिनी नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्छ
रोटीमा घिउ लगाउनाले यसको ग्लाइसेमिक इन्डेक्स कम हुन्छ, अर्थात् यसले रगतमा चिनीको मात्रा घिउ बिनाको रोटी जत्तिकै छिटो बढाउँदैन। फलस्वरूप, रगतमा चिनीको उतारचढावको बारेमा चिन्तित व्यक्तिहरूका लागि घिउ भएको रोटी राम्रो विकल्प मानिन्छ। यद्यपि, मधुमेह जस्ता अवस्थाको व्यवस्थापन गरिरहेका व्यक्तिहरूले आफ्नो आहारमा कुनै पनि परिवर्तन गर्नुअघि डाक्टरसँग परामर्श गर्नुपर्छ।
पेट र पाचन प्रणालीका लागि लाभदायक
घिउमा पाइने स्वस्थकर बोसोले पाचन प्रणालीलाई स्वस्थ राख्न मद्दत गर्छ। यसले आन्द्रालाई चिल्लो वा नरम बनाउँछ, जसले गर्दा कब्जियत जस्ता समस्याबाट राहत मिल्छ। साथै, घिउ हालेर रोटी खाँदा पेट लामो समयसम्म भरिएको महसुस हुन्छ; यसले गर्दा बारम्बार भोक लाग्ने वा अस्वस्थकर नुनिला तथा गुलिया खानेकुरा खाने इच्छा कम हुन्छ। त्यसैले, तौल नियन्त्रण गर्न चाहनेहरूका लागि सीमित मात्रामा घिउ-रोटीको सेवन एक राम्रो विकल्प मानिन्छ।
हाड र जोर्नीका लागि लाभदायक
घिउमा भिटामिन ‘ए’, ‘ई’ र ‘डी’ जस्ता पोषक तत्त्वहरू पाइन्छन्, जुन हाड र जोर्नीलाई बलियो बनाउन अत्यावश्यक मानिन्छन्। आयुर्वेदका अनुसार, युवावस्थामा नियमित रूपमा घिउको सेवन गर्ने व्यक्तिहरूलाई उमेर बढ्दै जाँदा घुँडा र जोर्नीसम्बन्धी समस्याहरू कम हुने गर्छन्। यही कारणले गर्दा विशेष गरी जाडो मौसममा घिउ दलेको रोटी खान सुझाव दिइन्छ।
छालाको चमक र ऊर्जामा वृद्धि
घिउमा पाइने एन्टिअक्सिडेन्टहरूले छालालाई भित्रैबाट पोषण दिई यसको चमक कायम राख्न मद्दत गर्छन्। साथै, घिउमा पाइने ‘सर्ट-चेन’ र ‘मिडियम-चेन’ फ्याटी एसिडहरूले शरीरलाई तत्काल ऊर्जा प्रदान गर्छन्। यसैकारण, पहिलेका समयमा किसान तथा शारीरिक श्रम गर्ने मजदुरहरूले बिहानको खाजामा घिउ दलिएको रोटी खान रुचाउँथे, जसले गर्दा उनीहरूको शरीर दिनभर ऊर्जावान् रहन्थ्यो।
यसको कति मात्रामा सेवन गर्नु उचित हुन्छ?
विशेषज्ञहरूका अनुसार, अन्य जुनसुकै कुरा जस्तै घिउको सेवन पनि सीमित मात्रामा गर्दा मात्र लाभदायक हुन्छ। सामान्यतया, रोटीमा करिब एक चम्चा घिउ राख्नु पर्याप्त मानिन्छ। यसको अत्यधिक सेवनले तौल बढ्ने तथा स्वास्थ्यसम्बन्धी अन्य समस्याहरू निम्त्याउने जोखिम हुन्छ; त्यसैले, स्वास्थ्यका लागि यसलाई सन्तुलित मात्रामा आफ्नो दैनिक आहारमा समावेश गर्नु नै उत्तम उपाय मानिन्छ।
