काठमाडौँ । बिहान खाली पेटमा एक गिलास पानी पिएर दिनको सुरुवात गर्नु आयुर्वेदले सिफारिस गरेको सबैभन्दा सरल र प्रभावकारी बानीमध्ये एक हो।
धेरै मानिस ओछ्यानमै चिया वा कफी पिउन रुचाउँछन्। तर, बिहान उठ्नेबित्तिकै मनतातो वा सामान्य तापक्रमको पानी पिउँदा रातिको डिहाइड्रेसन हट्छ, शरीरका आन्तरिक दोषहरू सन्तुलनमा आउँछन् र जम्मा भएका विषाक्त पदार्थ बाहिर निस्कन्छन्।
आयुर्वेदका विज्ञहरू भन्छन्, ‘यो परम्परागत बिहानीको बानीले मेटाबोलिजम बढाउँछ, पाचन प्रणाली बलियो बनाउँछ र दिनभरका लागि स्वस्थ जग बसाल्छ।’
निद्राको समयमा शरीर स्वाभाविक रूपमा हल्का डिहाइड्रेसनको अवस्थामा पुग्छ। खाली पेटमा एकदेखि दुई गिलास मनतातो पानी पिउँदा शरीरमा तुरुन्तै पानीको मात्रा पूर्ति हुन्छ, आन्तरिक शारीरिक कार्यहरू सन्तुलित हुन्छन् र दिनभरका लागि प्रणाली सक्रिय बन्छ।
बिहान सबैभन्दा पहिले पानी पिउँदा यसले पाचन अग्नि प्रज्वलित गर्छ र मेटाबोलिजम दर बढाउँछ। छिटो मेटाबोलिजमले दिनभर क्यालोरीहरूलाई अझ प्रभावकारी रूपमा खपत गर्न मद्दत गर्छ। यसकारण यो सरल बानी तौल व्यवस्थापनको लागि ठुलो सहयोगी बन्छ।
बिहान पिइने पानीले पाचन नलीलाई सक्रिय बनाउनुका साथै आन्तरिक अङ्गहरू सफा गर्छ। यसले जम्मा भएका मेटाबोलिजमजन्य फोहोरलाई प्रभावकारी रूपमा बाहिर निकाल्छ अनि पाचन र खानाको अवशोषण प्रक्रियालाई सहज बनाउँछ।
खाली पेटमा पानी पिउनाले अङ्गहरूको विषहरण (डिटक्सिफिकेसन) मा मद्दत पुग्छ। यसले विशेषगरी मिर्गौला र कलेजोलाई प्रत्यक्ष फाइदा पुर्याउँछ। नियमित पिसाब लाग्ने र विषाक्त पदार्थ बाहिर निकाल्ने प्रक्रियालाई बढवा दिँदै यो दिनचर्याले मूत्रमार्गको सङ्क्रमणको जोखिमलाई उल्लेखनीय रूपमा कम गर्छ र मिर्गौलामा पत्थरी हुनबाट रोक्छ।
दिनको सुरुवातमा पानी पिउँदा छालाको प्राकृतिक चिस्यान कायम रहन्छ र छालाका कोषहरूमा रक्तप्रवाह सुधार हुन्छ। बिहान नियमित पानी पिउने बानीले चाउरीपन कम गर्न, दागधब्बा हटाउन र स्वस्थ एवं प्राकृतिक चमकसहितको सुन्दरता बढाउन मद्दत गर्छ।
बिहानको पानीले मुटु र मस्तिष्कमा रक्तसञ्चार र अक्सिजनको प्रवाहमा सुधार ल्याउँछ। यसले रक्तचाप सन्तुलित राख्न सघाउँछ। राम्रो मानसिक स्वास्थ्यका लागि यसले मानसिक थकान कम गर्ने, ध्यान केन्द्रित गर्ने क्षमता बढाउने तथा दैनिक तनाव र चिन्ताको स्तर कम गर्ने काम गर्छ।
बिहान क्याफिनको सट्टा मनतातो वा सामान्य तापक्रमको पानी पिउनु राम्रो स्वास्थ्यतर्फको एउटा सहज र निःशुल्क कदम हो। पाचनसम्बन्धी असजिलोपनबाट बच्न खाली पेटमा बरफजस्तो चिसो पानी पिउनुहुँदैन।
समयको कसीमा प्रमाणित यस आयुर्वेदिक बानी अपनाएर रूपान्तरणकारी शारीरिक तथा मानसिक लाभ उठाउन सकिन्छ।
