काठमाडौँ । क्यान्सर एक गम्भीर रोग हो । पछिल्लो समय क्यान्सरका बिरामी विश्वभर द्रुत गतिमा बढ्दै गइरहेका छन् । समयमै पत्ता लाग्यो भने उपचारको मद्दतले क्यान्सरका बिरामीको जीवन बचाउन सम्भव छ ।
तर प्रायः मानिसहरूले क्यान्सरको प्रारम्भिक लक्षणहरूलाई बेवास्ता गर्छन् । महिलाहरूको शरीरमा हुने केही परिवर्तनहरू पनि क्यान्सरको सङ्केत हुन सक्छन् ।
यी परिवर्तनहरूलाई सानो समस्या मानेर बेवास्ता गर्नु ठुलो भूल साबित हुन सक्छ । त्यसैले, शरीरमा हुने यी परिवर्तनहरूलाई बेवास्ता गर्नुको सट्टा सावधानी अपनाउन जरुरी छ ।आजको यस लेखमा हामी क्यान्सर लक्षण हुन सक्ने शरीरमा हुने यस्ता ५ परिवर्तनबारे कुराकानी गर्नेछौँ ।
स्तनमा परिवर्तन
महिलाहरूमा हुने सबैभन्दा सामान्य क्यान्सरहरू मध्ये एक हो स्तन क्यान्सर । आफ्नो स्तनमा यस्ता परिवर्तनहरू देखिएमा, सतर्क रहनु पर्छ:
स्तनमा गाँठो वा छाम्दा कडा हिस्सा भेटिनु
निप्पलबाट रगत बग्नु वा असामान्य स्राव आउनु
स्तनको छालामा रातोपन देखिनु, खाल्डो पर्नु वा सङ्कुचन हुनु
निप्पल भित्रतिर पस्नु
यी स्तन क्यान्सरका लक्षणहरू हुन सक्छन् । त्यसैले, आफ्नो स्तनमा माथि उल्लेख गरिएका त्यस्तो कुनै परिवर्तन देखा पर्याे भने, तुरुन्तै डाक्टरलाई सम्पर्क गर्नुहोस् ।
छालामा नयाँ कोठीहरू वा कोठीमा परिवर्तन
छालामा नयाँ कोठीहरू देखा पर्छन् वा पुरानो कोठीहरूमा परिवर्तन भएका छन् भने, छालाको क्यान्सरको जोखिम हुन सक्छ । त्यसैले, यी परिवर्तनहरूलाई बेवास्ता गर्नुहुन्न:
आकार, रङ्ग वा बनावटमा परिवर्तन
कोठीको अनियमित आकार वा किनारा
चिलाउने, रक्तस्राव वा पाप्रा बन्ने
यदि यी लक्षणहरू देखिएका छन् भने छाला विशेषज्ञसँग कुरा गर्नुपर्छ ।
योनिबाट असामान्य रक्तस्राव
महिनावारी बाहेक कुनै पनि समयमा असामान्य रक्तस्राव अनुभव गर्छन् भने, यो पाठेघर वा पाठेघरको क्यान्सरको सङ्केत हुन सक्छ । त्यसैले यी परिवर्तनहरूमा ध्यान दिनुहोस्:
रजोनिवृत्ति पछि रक्तस्राव
यौन सम्पर्कपछि रक्तस्राव
महिनावारीको बीचमा भारी रक्तस्राव
यस्तो अवस्थामा, स्त्री रोग विशेषज्ञसँग परामर्श गर्नु महत्त्वपूर्ण छ ।
बिना कारण तौल घट्नु
आहार वा व्यायाम बिनै ४–५ किलो तौल घट्यो भने, यो पाठेघरको क्यान्सर, प्यान्क्रियाटिक क्यान्सर वा अन्य कुनै क्यान्सरको सङ्केत हुन सक्छ । भोक नलाग्ने वा थकान महसुस भइरहँदा पनि कसैमा यो लक्षण देखिन सक्छ । तर यसलाई बेवास्ता गर्नु हुँदैन ।
सधैँ पेट फुलेको जस्तो महसुस हुने
लगातार पेट फुल्ने, ग्यास भरिनु वा पेट दुख्नु पाठेघरको क्यान्सरको लक्षण हुन सक्छ । यो समस्या लामो समयसम्म रहिरह्यो र औषधिले राहत दिएन भने, डाक्टरलाई सम्पर्क गर्नुहोस् ।
