भारतले राजधानी क्षेत्र दिल्ली–एनसीआर लाई शत्रु हवाई खतराबाट जोगाउन स्वदेशमै विकसित एकीकृत वायु रक्षा प्रणाली (Integrated Air Defence Weapon System–IADWS) तैनाथ गर्ने तयारी थालेको छ। मिसाइल, ड्रोन र तीव्र गतिका लडाकु विमानजस्ता आक्रमण रोक्न डिजाइन गरिएको यो बहु–स्तरीय सुरक्षा प्रणाली QRSAM, VSHORADS जस्ता स्वदेशी वायु रक्षा मिसाइलहरूमा आधारित हुनेछ। उच्च रक्षा स्रोतहरूका अनुसार, दिल्लीलाई सुरक्षित राख्ने यो सम्पूर्ण परियोजना अहिले रक्षा मन्त्रालयले प्राथमिकताका साथ अघि बढाइरहेको छ, विशेषतः मे महिनामा पाकिस्तानले ‘अभियान सिन्धूर’ क्रममा भारतलाई लक्ष्य बनाउन खोजेको आशंकापछि।
यसअघि भारतले अमेरिकासँग NASAMS-II क्षेप्यास्त्र प्रणाली किन्ने योजनामा वार्ता अघि बढाएको थियो। वाशिंगटन डिसी र ह्वाइट हाउसको सुरक्षा गर्ने यो प्रणाली खरीद सम्भावनामा रहे पनि, स्रोतका अनुसार अमेरिकाले अत्यधिक मूल्य मागेकाले भारतले उक्त सम्झौताबाट पछाडि हटेको हो। त्यसपछि स्वदेशी IADWS तैनाथ गर्ने निर्णयलाई “मेक इन इंडिया रक्षा क्षमताको ठूलो उपलब्धि” रूपमा हेरिएको छ।
दिल्ली–एनसीआरका संवेदनशील संरचना र महत्वपूर्ण पूर्वाधारको सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने प्रमुख जिम्मेवारी भारतीय वायुसेनाको हुनेछ। DRDO ले उत्पादन निकायहरूसँग मिलेर नेटवर्किङ, कमान्ड–एन्ड–कन्ट्रोल, र समग्र हवाई रक्षा समन्वयका आवश्यक प्रणाली तयार गर्नेछ। DRDO ले पहिल्यै QRSAM, MRSAM जस्ता सफल मिसाइल प्रणाली बनाइसकेको छ, र हाल ‘Project Kusha’ अन्तर्गत लामो दूरीको हवाई रक्षा मिसाइल विकास भइरहेको छ।
यसमाथि, भारतले रूसी S-400 ‘Sudarshan’ वायु रक्षा प्रणालीका बाँकी दुई स्क्वाड्रन प्राप्त गर्ने प्रक्रियामा छ। त्यस्तै, रूसले प्रस्ताव गरेको S-500 जस्तो अत्याधुनिक प्रणालीबारे पनि अध्ययन भइरहेको बताइएको छ। भारतको राजधानी क्षेत्रलाई अत्याधुनिक हवाई सुरक्षा कवच दिने यो योजना देशको दीर्घकालीन रक्षा क्षमताका लागि महत्वपूर्ण कदम मानिएको छ।
