काठमाडौँ । अमला आयुर्वेदमा लामो समयदेखि प्रयोग हुँदै आएको फल हो। यसमा भिटामिन सी, विभिन्न खनिज तथा एन्टिअक्सिडेन्ट पाइन्छन्। अमला काँचै खाने, अचार बनाउने वा अन्य परिकारमा प्रयोग गर्ने गरिन्छ।
अमलालाई बफाएर खाँदा यसको स्वाद केही नरम हुने भएकाले खान सहज हुन सक्छ। नियमित रूपमा सन्तुलित आहारको हिस्साका रूपमा अमला सेवन गर्दा स्वास्थ्यमा विभिन्न सम्भावित लाभ पुग्न सक्छन्।
१. रोग प्रतिरोधात्मक क्षमतामा सहयोग
अमलामा पाइने भिटामिन सी र एन्टिअक्सिडेन्टले शरीरलाई अक्सिडेटिभ तनावबाट जोगाउन सहयोग गर्छन्। भिटामिन सी प्रतिरक्षा प्रणालीको सामान्य कार्यका लागि आवश्यक पोषक तत्त्व भएकाले पर्याप्त मात्रामा यसको सेवन स्वास्थ्यका लागि उपयोगी हुन्छ।
२. पाचन स्वास्थ्यमा सहयोग
अमलामा फाइबर पाइने भएकाले यसले पाचन प्रणालीलाई स्वस्थ राख्न सहयोग गर्न सक्छ। पर्याप्त फाइबरयुक्त आहारले दिसा नियमित गर्न र कब्जियतको समस्या कम गर्न सहयोग पुर्याउन सक्छ।
३. छाला र कपालका लागि उपयोगी
अमलामा पाइने भिटामिन सी शरीरमा कोलेजन निर्माणका लागि आवश्यक हुन्छ। कोलेजनले छाला तथा अन्य संयोजी तन्तुको संरचनामा भूमिका खेल्छ। त्यसैले भिटामिन सीयुक्त अमला सन्तुलित आहारको हिस्सा हुँदा छाला स्वास्थ्यमा योगदान पुग्न सक्छ।
४. मुटुको स्वास्थ्यमा सम्भावित लाभ
अमलामा विभिन्न एन्टिअक्सिडेन्ट र वनस्पतिजन्य यौगिक पाइन्छन्। केही अध्ययनले अमला सेवन र कोलेस्ट्रोल तथा अन्य हृदयसम्बन्धी जोखिम सूचकबीच सम्भावित सकारात्मक सम्बन्ध देखाएका छन्। यद्यपि अमलालाई मुटुरोगको उपचारका रूपमा भने लिनु हुँदैन।
५. आँखाको स्वास्थ्यमा सहयोग
भिटामिन सीसहितका एन्टिअक्सिडेन्टले आँखाका कोषिकालाई अक्सिडेटिभ क्षतिबाट जोगाउन भूमिका खेल्छन्। पर्याप्त फलफूल तथा तरकारी सेवन समग्र आँखाको स्वास्थ्यका लागि उपयोगी हुन्छ। तर अमला सेवनले मोतियाविन्दु वा अन्य आँखाका रोग निको पार्छ भन्ने निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन।
अमला कसरी बफाएर खाने?
ताजा अमलालाई सफा पानीले राम्ररी धोएर पानी उम्लिएको भाँडामाथि जालीमा राख्न सकिन्छ। करिब ७–१० मिनेट बाफमा पकाउँदा अमला नरम हुन्छ। त्यसपछि सेलाएर खान सकिन्छ।
अमला खानुअघि आफ्नो स्वास्थ्य अवस्था र खानपानको आवश्यकतालाई पनि ध्यान दिनुपर्छ। कुनै विशेष रोगको उपचारका लागि औषधि सेवन गरिरहेका व्यक्तिले अमलालाई उपचारको विकल्पका रूपमा प्रयोग गर्नु हुँदैन।
सन्तुलित आहार, नियमित शारीरिक गतिविधि र स्वस्थ जीवनशैलीसँगै अमलालाई पनि दैनिक आहारको एउटा हिस्सा बनाउन सकिन्छ।
