काठमाडाैं, १६ कार्तिक । जाडो मौसममा घाम ताप्नु केवल आनन्दको विषय मात्र होइन, यो शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्यका लागि अत्यन्तै फाइदाजनक पनि मानिन्छ। चिसो मौसममा घाम ताप्नुपर्ने प्रमुख कारण र यसका फाइदाहरू पनि रहेका छन् ।
भिटामिन ‘डी’ को प्रमुख स्रोत: घामलाई प्राकृतिक रूपमा भिटामिन ‘डी’ प्राप्त गर्ने सबैभन्दा उत्तम स्रोत मानिन्छ। शरीरमा पर्याप्त मात्रामा भिटामिन ‘डी’ भएमा क्याल्सियम र फस्फोरस राम्रोसँग शोषण हुन्छ, जसले हाडहरू (हड्डी) लाई बलियो र स्वस्थ राख्न मद्दत गर्छ। यसले हड्डी खिइन, कमजोर हुने समस्या र जोर्नीको दुखाइबाट बचाउँछ।
रोग प्रतिरोधात्मक क्षमतामा वृद्धि: घाममा बस्दा शरीरमा सेतो रक्तकोषिकाको कार्यक्षमता बढ्छ, जसले रोगसँग लड्ने क्षमतालाई मजबुत बनाउँछ। जाडोको समयमा रुघाखोकी, फ्लु तथा अन्य मौसमी संक्रमणबाट बच्न नियमित रूपमा केही समय घाम ताप्नु लाभदायक हुन्छ।
मानसिक स्वास्थ्य र मुडमा सुधार (डिप्रेसन कम गर्ने) : घामको प्रकाशले मस्तिष्कमा सेरोटोनिन नामक हर्मोनको उत्पादन बढाउँछ। यो हर्मोनलाई ‘खुसीको हर्मोन’ पनि भनिन्छ जसले मुड राम्रो राख्छ। जाडोमा धेरैलाई हुने अल्छीपना, थकान र मौसमी डिप्रेसनलाई कम गर्न घामले औषधिको काम गर्छ।
शरीरको तापक्रम नियन्त्रण र रक्तसञ्चार: चिसो मौसममा रगतका नलीहरू खुम्चिने हुँदा रक्तसञ्चार सुस्त हुन सक्छ। घाम ताप्दा शरीरभित्र न्यानोपन पुग्छ र रक्तसञ्चार सुचारू हुन मद्दत गर्छ। यसले रक्तचाप नियन्त्रणमा राख्न र शरीरलाई ऊर्जावान बनाउन सघाउ पुर्याउँछ।
गहिरो र राम्रो निद्राः घामको सम्पर्कमा आउँदा शरीरको प्राकृतिक घडी सन्तुलित हुन्छ। यसले राति सुत्ने बेलामा मेलाटोनिन हर्मोनको सहि उत्पादन गराउन मद्दत गर्छ, जसले गर्दा रातमा राम्रो र गहिरो निद्रा पर्छ।
बिहानको नरम घाम (बिहान ८ देखि १० बजेसम्मको) ताप्नु स्वास्थ्यका लागि सबैभन्दा उत्तम मानिन्छ। दिनको २० देखि ३० मिनेट घाममा बस्नु पर्याप्त हुन्छ। धेरै कडा घाममा लामो समय बस्दा छालामा असर पर्न सक्ने भएकाले अति तीव्र घामबाट जोगिनु राम्रो हुन्छ।
