काठमाडाैं, १३ कार्तिक । चिसो मौसम सुरु भएपछि तापक्रममा हुने गिरावटसँगै मानव स्वास्थ्यमा विभिन्न किसिमका नकारात्मक असरहरू देखिन सक्छन्। चिसोबाट बच्न र आफ्नो स्वास्थ्यलाई सुरक्षित राख्न यसका असरहरू र अपनाउनुपर्ने सावधानीहरूबारेमा जानकारी राख्नुहाेस् ।
स्वास्थ्यमा देखिन सक्ने नकारात्मक असरहरू:
श्वास प्रणालीका समस्या: चिसो हावाका कारण दम , ब्रोन्काइटिस, रुघाखोकी, टन्सिल, र स्वासप्रस्वाश सम्बन्धी पुराना समस्याहरू बल्झिन सक्ने वा बढ्ने जोखिम उच्च हुन्छ।
रुघाखोकी, फ्लु र भाइरल संक्रमण: चिसो वातावरणमा भाइरसहरूको सक्रियता बढ्ने र मानिसहरू बन्द कोठा वा भित्री भागमा बढी बस्ने भएकाले रुघाखोकी, मौसमी फ्लु र जोर्नीको दुखाइ छिटो सर्छ।
हृदयसम्बन्धी समस्या : चिसोले रक्तनलीहरू खुम्च्याउने गर्छ, जसले गर्दा रक्तचाप बढ्न सक्छ। यसले गर्दा मुटुका बिरामीहरूमा हृदयघात र मष्तिष्कघातको जोखिम बढाउँछ।
जोर्नी तथा हाडको दुखाइ: बाथरोग वा जोर्नीको दुखाइका बिरामीहरूलाई चिसो मौसममा दुखाइ र सुन्निने समस्या बढी महसुस हुन्छ।
छालाको समस्या: चिसो हावाद्वारा छालाको ओस हराउँदा छाला फुट्ने, सुख्खा हुने, चिलाउने र ओठ फुट्ने समस्या देखिन्छ।
मानसिक स्वास्थ्य: सूर्यको प्रकाश कम पाइने र दिन छोटो हुने हुँदा कतिपय मानिसहरूमा मौसमी डिप्रेसन, सुस्ती र नरमाइलो लाग्ने समस्या देखा पर्न सक्छ।
चिसोबाट बच्ने र स्वास्थ्य सुरक्षाका उपायहरू:
तातो र न्यानो कपडाको प्रयोग: एकैपटक मोटो लगाउनुभन्दा शरीरलाई न्यानो राख्न तह-तह गरी कपडा लगाउनुहोस्। विशेष गरी टाउको, कान, घाँटी, हात र खुट्टालाई राम्ररी ढाक्नुपर्छ।
खानपानमा ध्यान: शरीरलाई भित्रीबाट ऊर्जा र न्यानोपन दिन तातो झोल पदार्थ (जस्तै: सुप, तातो पानी, हर्बल चिया), अदुवा, लसुन, बेसारयुक्त तातो दुध तथा मौसमी ताता खानाहरू खानुहोस्। पौष्टिक आहारले रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ।
घरभित्रको वातावरण न्यानो राख्ने: कोठालाई सकेसम्म न्यानो र हावा आवतजावत हुने बनाइ राख्नुहोस्। कोठा तताउन हिटर बाल्दा वा आगो ताप्दा कोठा बन्द राखेर कहिल्यै नबस्नुहोस्, यसले विषालु ग्यास (कार्बन मोनोअक्साइड) जम्मा भई ज्यान जान सक्ने खतरा हुन्छ।
नियमित व्यायाम र सक्रियता: चिसोमा घरमै हल्का व्यायाम, योग वा हिँडडुल गर्ने बानी बसाल्नुहोस्। यसले रक्तसञ्चारलाई सन्तुलनमा राख्न र शरीरलाई तातो बनाउन मद्दत गर्छ।
छाला र व्यक्तिगत सरसफाई: नुहाउनको लागि मनतातो पानीको प्रयोग गर्नुहोस् र नुहाएपछिको तुरुन्तै छालामा मोइस्चराइजर, कोल्ड क्रिम वा तोरीको तेल लगाएर छालालाई सुख्खा हुनबाट बचाउनुहोस्। बाहिर निस्कँदा सनस्क्रीन र सनग्लासको प्रयोग गर्न सकिन्छ।
विशेष जोखिममा रहेकाहरूको हेरचाह: बालबालिका, वृद्धवृद्धा, गर्भवती महिला र दम वा मुटुका दीर्घ रोगीहरू चिसोबाट धेरै प्रभावित हुने भएकाले उनीहरूको विशेष स्वास्थ्य ख्याल राख्नुपर्छ। यदि स्वास्थ्यमा कुनै पनि जटिलता देखिएमा तुरुन्त चिकित्सकको सल्लाह लिनुहोस्।
