काठमाडौं, १६ जेठ । संसारका लगभग हरेक देशमा एउटा स्थिर ढाँचा के छ भने महिलाहरू औसतमा पुरुषहरू भन्दा लामो समय बाँच्छन्। तथ्याङ्कले देखाउँछ कि ६५ वर्षभन्दा माथिका जनसंख्यामा महिलाहरूको संख्या पुरुषहरूभन्दा बढी छ र यो खाडल उमेर बढ्दै जाँदा बढ्दै जान्छ।
हार्वर्ड स्वास्थ्य प्रतिवेदन अनुसार विश्वव्यापी रूपमा महिलाहरूको औसत आयु पुरुषहरूको तुलनामा लगभग ७ वर्ष लामो हुने अनुमान गरिएको छ। यो किन हो ? यसको लागि केवल एक होइन, तर धेरै जैविक र जीवनशैली कारकहरू जिम्मेवार छन्।
यसको पछाडिको कारणः
हार्वर्ड स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार, पुरुष र महिला बीचको यो भिन्नता बाल्यकालदेखि नै सुरु हुन्छ। अनुसन्धानले देखाउँछ कि निर्णय लिने र कार्यहरूको परिणाम बुझ्नको लागि जिम्मेवार मस्तिष्कको भाग केटीहरूको तुलनामा केटाहरूमा अलि ढिलो विकसित हुन्छ। यसले केटाहरू कम उमेरमा जोखिम लिने व्यवहारमा संलग्न हुने सम्भावना किन बढी हुन्छ भनेर बताउँछ, जसले गर्दा दुर्घटना र हिंसात्मक घटनाहरूमा मृत्युको जोखिम बढ्छ।
रोजगारी पनि एउटा प्रमुख कारकः
पुरुषहरूको आयु छोटो हुनुको एउटा महत्त्वपूर्ण कारण उनीहरूको पेशा हो। सेना, अग्नि सेवा, निर्माण र अन्य खतरनाक क्षेत्रहरूमा काम गर्ने सम्भावना महिलाहरूको तुलनामा पुरुषहरूको धेरै हुन्छ। यी जागिरहरूले दुर्घटना र स्वास्थ्य समस्याहरूको बढी जोखिम निम्त्याउँछन्, जसले पुरूषको आयुलाई असर गर्छ।
यो खाडललाई फराकिलो बनाउन मुटु रोगले पनि महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। रिपोर्टहरूले महिलाहरूको तुलनामा पुरुषहरूमा मुटु रोगबाट मृत्युको जोखिम लगभग ५० प्रतिशत बढी हुने देखाएको छ। उच्च रक्तचाप, कम कोलेस्ट्रोल र बेवास्ता गरिएको स्वास्थ्य जस्ता कारकहरूका साथै हार्मोन भिन्नताहरू यसको लागि जिम्मेवार हुन सक्छन्।
मानसिक स्वास्थ्यमा पुरुषहरू पछिः
मानसिक स्वास्थ्यको कुरा गर्दा पुरुषहरू प्रायः पछाडि पर्छन्। तथ्याङ्कले देखाउँछ कि पुरुषहरूले महिलाहरू भन्दा बढी आत्महत्या गर्छन्। विज्ञहरू विश्वास गर्छन् कि धेरै पुरुषहरू डिप्रेसन वा मानसिक तनावको अनुभव गर्दा पनि मद्दत खोज्नबाट जोगिन्छन्। सामाजिक स्टिरियो टाइपहरूले पनि उनीहरूलाई आफ्ना समस्याहरू खुलेआम साझा गर्नबाट रोक्छ, जसले उनीहरूको स्वास्थ्यमा गम्भीर परिणाम ल्याउन सक्छ।
यी पनि कारणः
अनुसन्धानले यो पनि देखाउँछ कि महिलाहरूमा सामान्यतया पुरुषहरू भन्दा बलियो सामाजिक सम्बन्ध हुन्छ। परिवार, साथीभाइ र सामाजिक सर्कलहरूसँग जोडिनु मानसिक र शारीरिक स्वास्थ्य दुवैको लागि लाभदायक मानिन्छ। यसको विपरीत, सामाजिक रूपमा अलग्गिएका व्यक्तिहरूमा उच्च मृत्युदर देखाइएको छ र यो पुरुषहरूमा बढी सामान्य छ।
