दक्षिण एसियाली देशहरूमध्ये नेपाललाई यौनकर्मी संख्या अनुसार चौथो ठूलो देशका रूपमा पहिचान गरिएको छ।
सार्कको एचआईभी–एड्स केन्द्रले काठमाडौंमा विश्व एड्सविरुद्धको दिवसका अवसरमा बिहीबार आयोजित कार्यक्रममा उपनिर्देशक डा. राबेया सुल्तानाले प्रस्तुत गरेको प्रतिवेदनअनुसार नेपालमा सन् २०२४ सम्म १ लाख १५ हजार ९ सय यौनकर्मी रहेको तथ्यांक सार्वजनिक गरिएको हो।
दक्षिण एसियाली सूचिमा भारत पहिलो स्थानमा रहेको छ, जहाँ ९ लाख ९५ हजार ५०० यौनकर्मीको विवरण देखाइएको छ। त्यस्तै पाकिस्तानमा २ लाख २८ हजार ८०० र नेपालभन्दा माथिल्लो स्थानमा रहेको बंगलादेशमा १ लाख ६१ हजार ८०० यौनकर्मी रहेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
यस क्षेत्रका सबै देशहरूमध्ये सबैभन्दा कम यौनकर्मी भुटानमा ६०० रहेको पाइएको छ भने माल्दिभ्सका लागि कुनै तथ्यांक उपलब्ध नभएको बताइएको छ। उपनिर्देशक सुल्तानाका अनुसार पूरा दक्षिण एसियामा करिब १५ लाख यौनकर्मी रहेको अनुमान गरिएको छ, जसले यी देशहरूमा स्वास्थ्य तथा सामाजिक संरचनासम्बन्धी चुनौतीलाई अझ स्पष्ट बनाएको छ।
यौनकर्मी संख्यामा नेपाल अगाडि देखिए पनि एड्स संक्रमण दर भने पछिल्ला २० वर्षमा उल्लेखनीय रूपमा घटेको तथ्य प्रतिवेदनले देखाउँछ। नेपालमा एचआईभी/एड्स संक्रमण ९० प्रतिशतले कम भएको छ, जुन दक्षिण एसियाकै सबैभन्दा ठूलो प्रगति मानिएको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार जनचेतना, स्वास्थ्य सेवा पहुँच र संक्रमण रोकथामका कार्यक्रमहरू प्रभावकारी रूपमा लागू भएका कारण नेपालले यस क्षेत्रमा उल्लेखनीय सफलता हासिल गर्न सकेको हो।
